Legenda:
Rood: blijf absoluut thuis!
Oranje: Blijf liever thuis!
Geel: Wees voorzichtig
Groen: Geen probleem
Volg bij oranje en rood alarm het nieuws voor meer informatie.
De ontdekking van dat ene Frankrijk, dat nog steeds niet bestaat
Als het Britse Koninklijke Literatuurgenootschap, de Times, de Volkskrant en NRC-Handelsblad enthousiast zijn over een boek, dan ontstaan hooggespannen verwachtingen. De Ontdekking van Frankrijk, door de Engelse auteur Graham Robb, kan die verwachtingen bij mij niet helemaal waarmaken.
Robb toont in ieder geval aan dat hij meer is dan de gerenommeerde specialist in negentiende-eeuwse Franse literatuur. Hij blijkt een grondige kennis van Frankrijk door de eeuwen heen te hebben. Of hij die daadwerkelijk heeft opgedaan door 20.000 kilometer te fietsen en en passant met de gewone man te praten, waag ik te betwijfelen, maar dat doet aan zijn kennis niet af.
De rode draad in het verhaal van Robb is dat wat wij Frankrijk noemen eigenlijk maar een modern idee is. Nog niet zo heel lang geleden wist men op het platteland was Frankrijk eigenlijk niet veel meer dan een verzameling van gebieden, die zich van elkaar amper bewust waren. De bewoners er van verstonden elkaar vaak niet eens. Een eeuwenlang proces van centralisatie, dat uiteindelijk mogelijk werd door technologische ontwikkelingen en gepaard ging met felle onderdrukking van regionale culturen, leidde tot het Frankrijk dat wij kennen.
Robb begint zijn ontdekking logischerwijze bij de landmeters van Cassini, de eerste man die een serieuze poging deed om Frankrijk in kaart te brengen. Hij eindigt bij de rellen in de banlieue, de beruchte buitenwijken van met name Parijs en constateert dan dat dat ene Frankrijk nog steeds niet bestaat. Tussen de banlieue en de rest van Frankrijk bestaat immers zowel sociaal-economisch als taalkundig een wereld van verschil.
Tussendoor regent het verhalen en anekdotes. Van de geschiedenis van de wegenbouw in Frankrijk en de lotgevallen van Bernadette Soubirous in Lourdes tot de zoektocht naar het geografische middelpunt van Frankrijk: Robb schetst een geschiedenis van Frankrijk op zijn geheel eigen wijze.
In dat opzicht is De Ontdekking van Frankrijk een feest voor wie het leest. De liefhebber van Frankrijk zal het met genoegen lezen en daarbij talloze nieuwe wetenswaardigheden over het land van Marianne ontdekken. Het is een geschiedenis die nu eens geen onafzienbare serie van troonsopvolgingen, revoluties en oorlogen is (al kan de schrijver natuurlijk niet helemaal om die uitwassen heen).
Waarom dit kloeke boek dan toch niet overtuigt? Omdat Robb eigenlijk op zoek is naar De Franse Identiteit. Dat die vroeger niet bestond, dat wisten we al. Dat die vandaag niet bestaat, is ook niet echt een verrassing. Ik doe evenmin een schokkende uitspraak als ik voorspel dat die ook nooit zal bestaan, net zo min als (misschien nog wel minder dan) de Nederlandse. Is dat erg? Ik dacht het niet.
Eigenlijk kan de lezer die vraag maar het beste vergeten. Lees De Ontdekking van Frankrijk maar gewoon als een mooi geschreven geschiedenis van Frankrijk.
Graham Robb, De Ontdekking van Frankrijk, 464 pagina's, 26,90 euro bij Bol.com en Bruna.
Ook van Graham Robb: Parijzenaars Geplaatst door Peter op 5 december 2008 om 16:43 . Tweet
Wat denk jij er van? (1)
Op 05-03-2011 zei
Jan van Iersel:
Ik heb 't boek echt ademloos uitgegelezen.
Franrijk zoals je 't níet kent.
Geef uw eigen reactie:
Het Hurktoilet beschrijft en recenseert allerhande nuttige en aardige boeken over Frankrijk. Natuurlijk kun je ook jouw mening geven. Via de links kun je boeken direct bestellen bij Bol.com. Bol.com verzendt je bestellingen gratis (vanaf 20 euro).
De genoemde prijzen zijn de in Nederland vastgestelde prijzen.
Volg Het Hurktoilet, Frankrijkgids Volg @hurktoilet