Lyon Toeristische informatie Lyon praktisch Fête des Lumières Lyon (Lichtfeest)

Lyon, de stad van het poppentheater

Lyon is een wereldstad en heeft de toerist veel te bieden. Maar er één ding dat Lyon uniek maakt: zijn poppentheater. Lyon is de stad van Guignol, de beroemde marionet en zijn bedenker Laurent Mourguet. Guignol is al ruim 200 jaar oud. Zijn traditie wordt nog altijd met liefde in ere gehouden.

Laurent Mourguet, geboren in 1769 als zoon van arme wevers in de levendige zijde-industrie van Lyon, leefde van baantje naar baantje(onder meer als zijdewever), maar was ondertussen ook reizend koopman en tandentrekker op de markt (het beroep tandarts bestond nog niet). Onder kooplieden was het gebruik van marionetten destijds populair; ze werden gebruikt om de aandacht van het publiek te trekken.
Mourguet ging echter verder: in het park Klein Tivoli begon hij in 1804 een geïmproviseerd poppentheater, waar wandelaars al snel bij bleven staan. Polichinelle was zijn eerste figuur, maar de in 1808 bedachte Guignol (zeg maar de Franse Jan Klaassen) werd wereldberoemd. Waar poppentheater tegenwoordig vaak als kindervermaak wordt gezien, was Guignol echter vooral actief voor volwassenen. In zijn teksten nam hij het op voor de armen. Dat deed hij overigens met zo veel humor, dat ook de betere standen in Lyon zijn poppentheater wisten te waarderen.
Na zijn dood in 1844 namen twee van zijn tien kinderen het theater over. Ironisch genoeg is het echter vermoedelijk vooral aan de censuur van keizer Napoleon III te danken dat de Guignol-stukken bewaard zijn gebleven. Mouguet kon lezen noch schrijven en deed alles uit zijn hoofd. Zijn kinderen wisten niet beter dan zo verder te gaan. De keizer bepaalde in 1852 dat theaterstukken uitgeschreven moesten worden om aan de censuur voorgelegd te worden.

Anno nu kun je op tal van plekken nog genieten van de marionetten-traditie. Daar is om te beginnen het Internationaal-marionetten-museum in Vieux-Lyon, waar je een paar duizend marionetten kunt bewonderen. Ook in Vieux-Lyon vind je La Maison de Guignol. Dat heeft een theatertje aan de Montée du Gourguillon (met voorstellingen voor kinderen en volwassenen) en een intiem museumpje aan de rue Saint Jean. Vieux-Lyon biedt verder ruimte aan het poppentheater Guignol de Lyon, het enige theater met een professionele spelersgroep: de Zonzons. Tegen het einde van 2016 hangt het voortbestaan daarvan echter aan een zijden draadje.
De beste vergelijking met het poppentheater dat Mourguet ooit begon, vind je wellicht aan de andere kant van de stad. In het Parc de la Tête d'Or worden nog altijd openluchtvoorstellingen gegeven door Au Veritable Guignol. Een afdakje maakt dat bezoekers ook bij regen niet nat worden. Dan is er nog de familie Streble, die al sinds 1930 een poppentheater onder de naam Guignol, un gone de Lyon presenteert. Dat vind je in de wijk Croix Rousses, aan de Boulevard des Canuts (Zijdeweversboulevard).
Tot slot heeft een vereniging met de naam Vrienden van Guignol een museum-theater geopend in Brindas, een voorstadje van Lyon. Waarom in Brindas? Ten eerste woonde er een nazaat van Mourguet, die een omvangrijke marionettencollectie van de familie gedoneerd heeft. Bovendien was het ook de woonplaats van de familie Neichthauser, die van 1907 tot 1981 het theaater Guignol Mourguet in Lyon verzorgde.